پاروویروس B19 (یک ویروس DNA دار تک رشتهای از خانواده پاروویریده) (1،2)، توکسوپلاگوندی عامل توکسوپلاسموز، بیماری مشترک بین انسان و حیوان (3) و سروتیپهای D-K باکتری کلامیدیا تراکوماتیس عامل شایع عفونتهای مختلف تناسلی که شیوع آنها
در ایالات متحده آمریکا، سالانه حدود سه تا چهار میلیون نفر میباشد) (2،4)، از جمله میکرو ارگانیسمهایی هستند که ابتلا به آنها طی دوران بارداری باعث طیف وسیعی از عوارض نظیر آپـلازی مـادرزادی، هیـدروپـس فتالیس، سقط جنین (2،1)، میوکاردیت، عوارض شدید عصبیـ چشمی (7-5)، التهاب رحم و لولههای رحم، بارداری خارج رحمی و ناباروری (10-8) میشوند. با توجه به مطالعات مشابه انجام شده در ایران و دیگر کشورها، تقریباً بیش از 45% زنان، غیرایمن و مستعد ابتلا به عفونت با این
میکرو ارگانیسمها هستند (16-11). حال با توجه به نقش مهم این میکرو ارگانیسمها در ایجاد عفونتها طی بارداری و بعد از آن، دانستن الگوی شیوع و غربالگری با مطالعات سرواپیدمیولوژیک در خانمهای باردار
و حتی دختران جوان در مناطقی نظیر اهواز با شرایط آب و هوای گرم و مرطوب، قرار داشتن در
منطقه جغرافیایی خاص و نامناسب بودن شرایـط اقتصادیـ بهداشتی، که همگی از عوامل موثر در
شیوع سه میکرو ارگانیسم مذکور هستند، ضروری
به نظر میرسد.
در مطالعه توصیفیـ مقطعی حاضر، به منظور بررسی سرواپیدمیولوژی میکرو ارگانیسمهای مذکور از کل خانمهای باردار (79 نفر) مراجعهکننده به بخش زایمان بیمارستان امام خمینی اهواز در مقطع زمانی یک ماهـه (مهرماه 1384) خونگیری بهعمل آمد. پس از خونگیری، سرمها در دمای C20- در یخچال آزمایشگاه ویـروسشنـاسی دانشـکده پزشکی اهـواز تا شروع انجام آزمایش نگهداری گردید. لازم به ذکر اسـت اطلاعات هر بیمار نظیر سن، سابقه سقط جنین یا داشتن ناهنـجاریهای جنـینی، ثبت شد. نتـایج توسـط آزمـون آمـاری 2 با استفاده از نرم افزار آماری SPSS (ویرایش 5/11)، تجزیه و تحلیل و ارتباط متغیرهای سن، سابقه سقط جنین و اختلالات جنینی با مثبت بودن آنتیبادی IgG اختصاصی علیه هر کدام از
میکرو ارگانیسمها، بررسی شد. 05/0p< به عنوان سطح معنیداری در نظر گرفته شد.
آنتیبادی IgG سرمی بر ضد سه میکرو ارگانیسم مذکور به روش الایزا (ELISA) توسط سه کیت الایـزای غیرمستقـیم کیـفی (Medac & IBL, Germany) (Trinity Biotech, USA) و دستگاهElisa Reader (Magellan, Austria)، با توجه به دستورالعمل کیتها اندازهگیری گردید.
نتایج پژوهش حاضر نشان داد که محدوده سنی بیماران 41-17 سال با میانگین سنی 48/67/26 سال بود. میانگین سنی خانمهایی که آنتیبادی IgG علیه هر کدام از میکرو ارگانیسمهای مورد مطالعه داشتند، تقریباً 52/627 سال بود. از 79 نمونه سرم بررسی شده خانمهای باردار به روش الایزا، 44 نفر (7/55%) حاوی آنتیبادی IgG اختصاصی علیه پاروویروس B19، 28 نفر (4/35%) دارای آنتیبادی IgG علیه توکسوپلاسما گوندی و 8 نفر (1/10%) حاوی آنتیبادی IgG ضد کلامیدیا تراکوماتیس بودند. همچنین بین متغیرهای سن، سابقه سقط جنین و اختلالات جنینی با وجود آنتیبادی اختصـاصی (IgG) علیـه هر کـدام از سـه میـکرو ارگانیسـم مذکـور، ارتباط معنیداری مشـاهده نشد.
با توجه به نتایجی که از تحقیق حاضر حاصل شده است، در مقایسه با دیگر مطالعات سرواپیدمیولوژیک انجام شده بر روی خانمهای باردار و افراد سالم در بسیاری از نقاط جهان و ایران تفاوت قابل ملاحظهای مشاهده نگردید. در مطالعاتی که در زاهدان، شیراز، تهران و غرب اروپا انجام گرفته است، به ترتیب 1/48%، 56/69%، 55% و7/60% از افراد مورد مطالعه آنتیبادی IgG بر علیه پارو ویروس B19 داشتند (19-17، 13). همچنین درمورد توکسوپلاسما گوندی با توجه به مطالعات انجام شده، میزان آنتی بادی اختصاص (IgG) در قم 7/42% (20)، کرمان 9/46% (15)، ترکیه 6/39% (21)، آمریکا 15% (22) و تانزانیا 4/58% (23)، گزارش شده است. در مورد کلامیدیا تراکوماتیس نیز، در مطالعات مختلف تقریباً بهطور میانگین بیش از 30% خانمهای مورد مطالعه از نظر وجود آنتیبادی IgG اختصاصی علیه کلامیدیا تراکوماتیس، مثبت بودهاند (28-24، 16).
با توجه به اینکه از نظر اپیدمیولوژیک شرایط بهداشتیـ اقتصادی، اقلیمی، مواجهه با عامل و حیوانات اهلی بهخصوص در مورد توکسوپلاسما گوندی از اهمیت ویژهای در شیوع این سه عفونت برخوردار هستند، الگوی شیوع در مناطق مختلف با توجه به بررسیهای مختلف نظیر آنچه که در بالا به بعضی از آنها اشاره شده است، کمی متفاوت است؛ ولی شیوع این سه ارگانیسم در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه به طور میانگین در یک سطح و بالاتر از بقیه مناطق جهان است.
در ایران به خصوص در اهواز با شرایط اقلیمیـ جغرافیایی خاص و نامناسب بودن شرایـط اقتصادیـ بهداشتی، متأسفانه میزان مواجهه با این
میکرو ارگانیسمها بالا بوده، ولی آمار دقیق و جامعی در دسترس نمیباشد.
نکته حائز اهمیت دیگر، ارتباط داشتن این عوامل میکروبی با طیف وسیعی از اختلالات جنینی، مشکلات ناباروری و ... است. با بررسی آماری انجام شده در این مورد همانند برخی از مطالعات فوقالذکر اختلاف معنیدار آماری مشاهده نگردید که میتواند تعدد نمونهها یا نمونهگیری صرفاً از خانمهایی با اختلالات زایمانی، در معنیدار شدن نتایج نقش عمدهای داشته باشد. با توجه به محدودیتهای مطالعه حاضر، امکان افزایش تعداد نمونه در مطالعه وجود نداشت.
یافتههای این مطالعه نشان داد که تقریباً بیش از 40% خانمهای باردار آنتیبادی IgG اختصاصی علیه این عوامل ندارند و در خطر ابتلا به عفـونت حاد طی بارداریهای بعدی قراردارند؛ لذا غربالگری خانمهای باردار با روشهای سرولوژی، آموزش بهداشت به مادران و دختران جوان در مناطقی نظیر اهواز با توجه به شیوع بالای این عفونتها و شرایط اقلیمیـ بهداشتی خاص خود باید مورد توجه و بررسیهای بیشتری قرارگیرد.
نویسندگان این مقاله مدیون زحمات بیکران سرکار خانم مهری مقدم سرپرستار بخش زایمان بیمارستان امام خمینی اهواز و جناب آقای سرلک هستند.